Goed nieuws én kritische kanttekeningen rondom klimaattop

Goed nieuws: het IEA bekrachtigt vandaag in een flagship report de eerdere conclusie van wetenschappers dat duurzame energie fossiele energie volledig zal verdringen bij de electriciteitsopwekking, óók bij ongewijzigd beleid. Dat is mooi om te horen in deze spannende week van de klimaattop in Brazilië. Ook voor mobiliteit en verwarming en koeling van de gebouwde omgeving is duurzaam in de meeste gevallen al rendabeler dan fossiel en is een verdere duurzame doorbraak realistisch. Maar hierbij horen wel een paar kritische kanttekeningen.

Kanttekeningen

Ten eerste: bij de landbouw, de industrie en bij zwaar transport (goederenvervoer, scheepvaart, luchtvaart) is duurzaam nog lang niet in alle gevallen rendabeler dan fossiel. Voor een duurzame doorbraak in die sectoren blijft beter beleid van essentieel belang.

Ten tweede betekent een goede businesscase voor duurzame elektriciteit, mobiliteit en verwarming niet per se dat bedrijven en landen deze optie daadwerkelijk (kunnen) kiezen. Want bij duurzaam gaat de kost voor de baat uit (er zijn eerst grote investeringen nodig; daarna is duurzaam aanzienlijk goedkoper in gebruik dan fossiel). Daarom is klimaatfinanciering eveneens cruciaal.

Ten derde is de snelheid van de transitie voor het klimaat ongelofelijk belangrijk. Op dit moment verliest de energietransitie onnodig heel veel snelheid doordat consumptiegroei, waaronder groei van de energiebehoefte, telkens weer een groot deel van de milieuwinst ongedaan maakt (de Jevons-paradox). Dit vraagt om forse vermindering van overconsumptie bij de rijkste 10 procent aardbewoners.

Speerpunten

Dit zijn daarom wat mij betreft de drie belangrijkste onderwerpen voor de klimaattop (tevens bruikbaar voor het klimaatbeleid van het nieuwe kabinet):

1. Bewust uitfaseren van fossiele brandstoffen (‘transitioning away from fossil fuels’), met name bij de landbouw, de industrie en bij zwaar transport.

2. Klimaatfinanciering, met name voor landen in het mondiale Zuiden.

3. Drastische verbetering van de energie-efficiëntie, waaronder het aanpakken van de ongebreidelde groei van de consumptie en het energieverbruik, met name door de rijkste 10 procent aardbewoners.

Tot slot

Lees voor meer perspectieven en oplossingen ons nieuwe boek Continent van de Kwaliteit, of kom naar een van de meet-ups in Nederland en België.